Post Image
426

Gereksiz Antibiyotik Kullanımı

Antibiyotikler, kelime kelime çevirilecek olursa anti- ve -biyotik eklerinden oluşup “canlı-yaşam karşıtı” gibi bir anlama gelmektedir. Terim olarak kullanıldığında ise mikroorganizmaları öldürerek veya onların üremelerini durdurarak etkili olan ilaçlardır diye genel ve kısa bir tanım yapabiliriz.

Hastalıklar sınıflandırıldığında ise onlardan bir tanesi de bildiğimiz gibi enfeksiyon kaynaklı hastalıklar olacaktır. Enfeksiyona neden olan etkenler; virüs, mantar, bakteri ve diğerleri olabilmektedir. Antibiyotikler ise bu etkenlerden sadece bakterilere etkili olmaktadır. Özellikle belirtmek gerekiyor ki doğru kişide, doğru dozda, doğru sürede ve doğru antibiyotik kullanıldığında fayda sağlanmaktadır. Eğer bu kriterlere uygun bir kullanım gösterilirse antibiyotiklerin, hastanın sağlığına kavuşma süresinin kısalması, hastanede yatış süresinin azalması, bakterilerin direnç kazanmasının önlenmesi, tedavi maliyetinin azalması gibi bizlere birçok faydası bulunmaktadır. Hikâye böyle çok güzel ilerliyordu ki pratikte bu böyle olmuyor. Bakteriler direnç kazanıyor, gereksiz bir dünya antibiyotik kullanılıyor, tedavi maliyetinde artış, tekrarlayan enfeksiyonlar gözlenir hale geliyor.

Dünyaya baktığımızda ise antibiyotik kullanımında Türkiye özellikle Avrupa’da bir numara ülke konumundadır. Daha sonra Yunanistan ve Fransa listeyi takip etmektedir. İstatistikler, kişi başına düşen kutu sayısı, maliyet analizi, günde alınan miktar verileriyle konuyu dağıtmak istemiyorum fakat listenin başında bizim olduğumuzu vurgulamak gerekiyor. Bu tabloya bakıldığında aklıma birkaç soru geliyor: bu kadar çok enfekte olan bir toplum muyuz?, acaba bu kadar çok antibiyotik gerçekten gerektiğinden mi kullanılıyor? Bu soruların cevabı yapılan hataların toplum, doktor, eczane, hasta açısından incelenmesiyle daha da iyi anlaşılacaktır.

Toplumumuzda enfeksiyon hastalıkları açısından bakıldığında hastaneye başvuru oranı hastalığın tipine göre değişmektedir. Herkesin sıklıkla karşılaştığı boğaz, diş enfeksiyonlarındaki yaklaşımı malumumuzdur. Onun dışında ateş, üşüme-titreme, bilinç bulanıklığı gibi enfeksiyonlar acile başvurmakla sonuçlanmaktadır. Diş enfeksiyonlarında aklına antibiyotik kullanımı gelmeyen yoktur. Hele boğaz enfeksiyonlarında antibiyotik kullanmadan iyileşeceğine inanan da yok gibidir. Toplumda en sık karşılaşılan enfeksiyonlardan olduğu için bu konuya değiniyorum ki gerçekte iş öyle sanıldığı gibi değildir. Boğaz enfeksiyonlarının büyük bir çoğunluğu viraldir, virüs kaynaklıdır ve antibiyotik gerektirmemektedir. Yani antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir. Antibiyotikler ateş düşürücü, ağrı kesici de değildir. Fakat toplumuzda antibiyotik hakkında birçok yanlış bilgi ve tecrübe bulunmaktadır.

Doktor açısından bakıldığında ise hastaların antibiyotik yazılması konusunda ısrarcı olmaları göze çarpmaktadır. Bu konuda sağlık bakanlığı “antibiyotikte değil, sağlığınızda ısrarcı olun” diye afişler hazırlamıştır. Yine antibiyotik yazan doktorları iyi, yazmayanları kötü doktor ilan etmek de hiç az rastlanan bir durum değildir.

Bu yazı da ilginizi çekebilir: Sağlık, Gıda ve İlaç

Eczanelerde ise günümüzde reçetesiz antibiyotik satışı yapılmamaktadır. Fakat bu zamana kadar özellikle sık karşılaşılan enfeksiyonlarda geniş spektrumlu diyeceğimiz antibiyotiklerin tıpkı doktorlar tarafından reçete edildiği gibi eczanelerden reçetesiz satışları da malumuzdur.

Tüm bu paydaşlar değerlendirildiğinde gereksiz antibiyotik kullanımında tüm paydaşların hata, eksiklik ve ihmallerinin olduğunu kabul ederek bu hataların düzeltilmesi temennisiyle devam edelim.

Antibiyotikler, etki ettikleri mikroorganizma gruplarına, sayılarına göre geniş, dar etki spektrumlu antibiyotikler diye de anılırlar. Buradan anlayabileceğimiz her antibiyotiğin her bakteriye etki etmediği gerçeğidir. Bazen antibiyotikler etki etmesi gereken bakterilere karşı bile çaresiz durumda kalmakta ki bunun nedeni bakterilerin o antibiyotiğe karşı direnç kazanmasıdır. Gereksiz antibiyotik kullanımında da en çok korktuğumuz hususların başında da bakteri direncinin gelişmesidir. Tüm bunları harf ve rakamlarla ayrıntılı olarak ifade etmek ve faydanıza sunmak için dikkat istirham ediyorum.

Diyelim ki piyasada a, b, c adlarında 3 bakteri; 1, 2,3, 4 adlarında da 4 tane antibiyotik olsun. 1. Antibiyotik a bakterisine, 2. Antibiyotik b bakterisine, 3. Antibiyotik a ve b bakterilerine, 4. Antibiyotik ise a, b ve c bakterilerine karşı etkili olsun. En sık yapılan hatalar şunlardır; a bakterisine 2. Antibiyotiği kullanıp etki etmeyen bir antibiyotiği gereksiz yere kullanmak. b bakterisi ile enfekte olduğunu bilinen bir hastaya 2. ilaç yerine a ve b’ye etkili olan 3. İlacı kullanmak. Tüm bakterilere etkili diye her gelen enfeksiyona 4. İlacı kullanmak. Bu hata kombinasyonları artılarak devam ettirilebilir.

Yukarıda da görüldüğü gibi antibiyotik seçimi hastalığa, hastaya, enfeksiyonun kaynağına göre farklılık ve özen gösteren bir uzmanlık alanıdır. Doğru antibiyotik kullanılmadığında bakteriler o antibiyotiğe karşı direnç kazanmakta ve daha kuvvetli antibiyotikler kullanmak zorunda kalmaktayız. Doğru kullanım derken bu ifadeyi daha ayrıntılı açıklayalım. Hastalar iyileştim diye antibiyotik kullanımını daha erken sürede bırakmaktadır ki bu en sık yapılan hatalardandır. Bu yüzden hastalık iyileşmemiş, direnç kazanan bakterilerle daha ağır bir hastalığın yaşanması muhtemel hale gelmiştir. Antibiyotik dozlarının gün içerisinde düzenli şekilde kullanılmaması ilaçtan beklenen maksimum yararın azalmasına neden olacaktır. İstenen süreden daha fazla süre antibiyotik kullanılması ise toksik etkilere neden olacaktır.

Çok daha fazla sebep ve ayrıntıya yer verilecek olan bu konuda da temel tavsiyemiz temizlik olacaktır. Dünyanın en muteber enfeksiyon hastalıkları birimleri de ilk başta el temizliğine vurgu yapmaktadır. Doktor tavsiyesi dışında antibiyotik kullanılmayacağını hepimiz biliyoruz. Reçete edilen antibiyotikleri en doğru şekilde kullanmak için doktorunuz ve eczacınızdan yardım almalısınız. Unutmayalım ki her uygunsuz antibiyotik kullanımı, sadece bizim sağlığımızı değil dünyadaki tüm insanların sağlığını olumsuz yönde etkileyecektir.

Bu yazı da ilginizi çekebilir: Haftanın Günlerindeki Hikmetler Nelerdir?

15
Kimler Neler Demiş?

avatar
10 Yorum
5 Cevap
0 Takipçiler
 
En çok tepki verilen yorum
En sıcak yorum dizisi
11 Yorum yapanlar
http://gulcelife.com/defneAhmetKenar Yazarıbilal hancı Son yorum yapanlar
  Abone ol  
Bildir
Dert Anası
Ziyaretçi
Dert Anası

Gereksiz antibiyotik kullanımı maalesef bir ara çok yaygındı. İnsanlar eczaneden peynir ekmek alır gibi antibiyotik alıp tüketiyordu. Bu durumun engellenmiş olması, antibiyotiklerin gerçekten de ne kadar gereksiz kullanıldığının kanıtı oldu aslında. Antibiyotik içmeden de soğuk algınlıklarının geçebildiğini fark ettik. Önemli bir konuya değinmişsiniz teşekkürler.

Cem
Ziyaretçi
Cem

Bilgilendirici bir yazı olmuş,teşekkürler 👍🏻

Sadık Medya Ayhan
Ziyaretçi
Sadık Medya Ayhan

Antibiyotik kullanımı ülkemizde peynir ekmek gibi gidiyor. Eğer gereksiz antibiyotik kullanımı üzerine bir araştırma yapılacak olursa bizim ülke bu iş için tam da yeri..
Sayın yazar çok yerinde bir yazıyı kaliteli bir anlatımla bizlere sunmuşunuz. Sizden gereksiz ve bilgisiz yere bitkisel ürünler tüketmek üzerine de bir yazı bekliyorum. Ülkemizde bu durumda giderek popüler olmaya başladı. Derdine şifa arayan bilip bilmeden her türlü bitkiyi yan etkilerini düşünmeden kullanıyor..

Shoepera Türkiye Yüksek Ökçeler Kulübü
Ziyaretçi
Shoepera Türkiye Yüksek Ökçeler Kulübü

Gereksiz antibiyotik kullanımı ülkemizin uzun yıllar ceremesini çektiği önemli bir konu.
Düzenli doktora gitme, eczacıya ilaçların kullanım şekli ve dozunu sormama, konu komşu tavsiyesiyle ağır ilaçlar kullanma ve özellikle çocuklara aşırı ve gereksiz antibiyotik kullanımı neredeyse 2 neslin sağlığını bozdu maalesef.
Küçüklüğünde çok antibiyotik verilmiş kişilerin yetişkinlik hayatlarında oldukça ciddi sağlık sorunları yaşadığını da görüyoruz maalesef.
Günümüzde bu durumun bir nebze olsun düzelmesi umut vericidir.
İlaç endüstrisi insan bedeni üzerinde yarardan ziyade yıkıcı etki göstermek üzere dizayn edildiğinden, çok mecbur kalınmadıkça ilaç kullanımından uzak durulmasını destekliyorum açıkçası.

FakirYazar
Ziyaretçi
FakirYazar

Artık doktorlarda çok acil durumda olmadığı sürece hasta yazmıyor antibiyotik. Sadece kış aylarında kullandığım bir antibiyotik var grip için çok güzel dinlendiriyor.

bilal hancı
Ziyaretçi
bilal hancı

Gereksiz antibiyotik kullanımı toplumumuzun yapmış olduğu en büyük hatalardan biriydi. Ancak son dönemlerde bilgilendirici kamu spotlarının yayınlanması bu konuda halkımızın bilinçlenmesini sağladı. Ancak hala bazı doktorların kolaylık olsun diye antibiyotik yazdığını tahmin ediyorum.

Kenar Yazarı
Ziyaretçi
Kenar Yazarı

Yunus Emre hocam, faydalı bir konuyu bloga taşıdığınız için teşekkür ederim. Bahsettiğiniz gereksiz antibiyotik kullanımı konusunda toplumumuz bilgisiz. Bilgisizliğin yanında aşırı derecede de umursamazlık var. Hani derler ya “sigara içen de içmeyen de ölmüyor mu?” diye. İşte o derece bir duyarsızlık bu konuda da mevcut.

Toplumun bilgisiz ve umursamaz olmasından faydalanan doktor ve eczacılar da var. Antibiyotik satılsın yeter… Hatta bir keresinde doktorların hastalarına yazdıkları antibiyotiklerden dolayı ilaç firmalarından tatil, araba vs. aldıklarını duymuştum. Ne kadar acı bir durum.

Yorumlarda antibiyotik kullanımını “peynir ekmek” yemeye benzetenler olmuş. Tam yerinde bir benzetme…

Elinize sağlık. Faydalı bir makale oldu. Devam yazılarınızı bekliyorum.

Ahmet
Ziyaretçi
Ahmet

Bir miktar azalsa da maalesef hala bu sorun devam ediyor. Kimisi ilk öksürükten itibaren antibiyotiğe koşuyor. Bu zamanla oluşan bir alışkanlık ve iyi bir bilinçlendirme gerekiyor. Yıllarca her önüne gelen antibiyotik yazıp yollarsan önünü alamazsın.

defne
Ziyaretçi
defne

gereksiz yere kullandığımız o kadar cok şey var ki!!! bizim vatandaşımız kulaktan dolma laflarla hareket etmesine bayılıyor ne yazık ki 🙁 ah ah eğitim her yerde şart ne yazık ki

http://gulcelife.com/
Ziyaretçi
http://gulcelife.com/

Öncelikle vermiş olduğunuz faydalı bilgilerden ötürü çok teşekkürler.. Toplumumuzda kesinlikle antibiyotik kullanımı ile ilgili yanlış bir algı var. Hatta çevremde de boğazı dahi ağrısa bilinçsizce antibiyotiğe sarılanları görmüşlüğüm oluyor. Şimdilerde doktorlar antibiyotik yazmaya pek yönelmiyor ve bunun nedenini de insanlarımızın bu denli bilinçsiz davranmasına bağlıyorum. Sadece antibiyotik değil, ilaca bağımlı bir toplum haline geldik desem yanlış olmaz.